Home   Organisatie   Links  Contact
      Nieuws Programma Kalender


Biografie Saul van Messel

Saul van Messel is een pseudoniem van Jaap Meijer. Jaap Meijer werd in 1912 in Winschoten geboren in een arm orthodox-joods gezin. Na het overlijden van zijn vader werd de pas twaalfjarige Jaap Meijer naar Amsterdam gestuurd waar hij de opleiding voor rabijn volgde. Hij is geschiedenis gaan studeren en promoveerde in 1941. Jaap Meijer trouwde met Liesje Voet en zij kregen een zoon, Ischa Meijer. Van 1943 tot 1945 zat het gezin in verschillende Duitse concentratiekampen. Alledrie hebben zij de oorlog overleefd. Na de oorlog kregen Jaap en Liesje nog twee kinderen. Jaap Meijer is onder andere geschiedenisdocent geweest en privaatdocent in de joodse geschiedenis. Ook schreef hij poëzie waarvan veel in het Gronings, de taal uit zijn jeugd. Een terugkerend thema in zijn werk, maar ook in zijn leven is identiteit. In 1993, een paar maanden na de dood van zijn vrouw, overleed Jaap Meijer. Jaap Meijer

Dichtbundels van Saul van Messel

Jaap Meijer is pas op latere leeftijd poëzie gaan schrijven. Zijn vrouw, Liesje Voet, typte veelal de manuscripten uit
waarna Jaap Meijer meestal in eigen beheer en in kleine oplages zijn poëziebundels publiceerde. Hieronder staat
een lijst met dichtbundels van Saul van Messel.

  • Kaddisj (1965)
  • Zeer zeker en zeker zeer (1967)
  • Mammoeth mijn muze (1968)
  • Het beloofde land. Joodse gedichten (1968)
  • Strelen om de stam (1968)
  • Bruid waar blijft je mond? Een bundel priapeeën (1969)
  • Bloedrood en zonder schaamte (1969)
  • Het heden laat verstek gaan (1969)
  • Vrouger of loater (1969)
  • Twijspaalk mien bloasbaalk (1970)
  • Mien laid dat vlogt (1970)
  • Syndroom, Joodse poëzie (1971)
  • Het eeuwige leven, een bundel doodspoëzie (1972)
  • Het geluid hing te trouwen (1972)
  • Roofvogel tijd (1977)
  • Vaderland in den vreemde. Joodse balladen uit Groningerland (1982)
  • Drenthe, een bundel joodse poëzie (1982)
  • Groningen (1983)
  • Bourtange (1984)
  • Tolk van 't olle volk (1984)
  • De dialect-poëzie samengevat in Ongeneeselk, Grunneger gedichten (1985)
  • Tougelieks, Verzoamelde Grunneger gedichten (1987)
  • Naoogst (1991)
  • Twijderweegns (1991)

Terug naar boven

Gedichten van Saul van Messel

De gedichten van Saul van Messel zijn vaak kort en krachtig. Vaak zijn de gedichten in het Gronings en de provincie
Groningen keert vaak terug als thema. Ook het begrip identiteit speelt een belangrijke rol in de poëzie. Enkele
(niet-representatieve) voorbeelden zijn hieronder te vinden.

 

Boetnbainder

Onwereg blad
woar komstoe heer
boom dij doe zöchst
staait hier nait meer

Zègt blad: is jou
din nait bekind
hou lös ik leef
aan waai'n wind

Gelaaide

Inkele raais
noar vrouger weerom
doar neem ik retour
zo gaauw as ik kom

 

 

Winschoot in ansichtn

geheugn zit in pogge
leevmt liekt krom
ik duur nait terogge
dát komt nooit weerom

Terug naar boven

Wetenschappelijk werk van Jaap Meijer

Jaap Meijer was eigenlijk een historicus. Hij promoveerde in 1941 tot doctor. Na de Tweede Wereldoorlog publiceerde
hij veelvuldig over onder andere de geschiedenis van het joodse volk. Hieronder een (onvolledige) lijst met
wetenschappelijk werk van Jaap Meijer.

  • Isaäc da Costa's weg naar het christendom, bijdrage tot de Geschiedenis der Joodse problematiek in Nederland (proefschrift) (1941, handelseditie 1946)
  • Het verdwenen Ghetto (1948)
  • Hugo de Groots Remonstrantie nopende de ordre dije in de landen van Hollandt ende Westvrieslandt dijent gestelt op de Joden (1949)
  • Problematiek der post (1949)
  • Tussen Götterdämmerung en morgenrood (1951)
  • Martelgang of cirkelgang (1954)
  • Keten der geslachten (1955-1958)
  • Van Corantijn tot Marowijne (1956)
  • Sleutels tot Sranan (1957)
  • M.J. Lewenstein's opperrabbinaat te Paramaribo (1959)
  • Willem Anthony Paap. Zeventiger onder de Tachtigers (1959)
  • Het levensverhaal van een vergetene. W.A. Paap 1856-1923 (1959)
  • Schakels met het voorgeslacht (1960)
  • Het Jonas Daniël Meijerplein (1961)
  • Lieve ouders (1962)
  • Erfenis der emancipatie - Het Nederlands jodendom in de eerste helft van de 19e eeuw (1963)
  • Moeder in Israël (1964)
  • Zij lieten hun sporen na. Joodse bijdragen tot de Nederlandse beschaving (1964)
  • Van Israëlieten tot Israëliërs (1965)
  • De zoon van een gazzen. Het leven van Jacob Israël de Haan (1967)
  • Waar wij ballingen zijn (1968)
  • Hoge hoeden, lage standaarden, de Ned. Joden tussen l933 en 1940 (1969)
  • Jacques Perk en Willem Kloos 1881 (1972) Perk. Studiën (6 delen) (1975-1979)
  • J.K. Rensburg 1870-1943. Een joods graalzoeker (1976)
  • Diasporade. Een reeks Joodse cahiers (in eigen beheer, vanaf 1976)
  • Balans der ballingschap, bijdragen tot de geschiedenis van de joden in Nederland (in eigen beheer)
  • Martelgang of cirkelgang; Isaac da Costa als joods romanticus
  • M.M. Roest, de biografie van een bibliograaf (1980)
  • Onze taal als een bare schat. Jacob Israël de Haan
    en het Hebreeuws (1982)
  • Joodse wetenschap in Nederland (1982)
  • Rector en Raw, de levensgeschiedenis van Dr. J.H. Dünner (1984)
  • Jood en jodendom in stad en ommelanden (1984)
  • Mazzeltow in mineur (1985)
  • Afscheid van de Grote Sjoel (1987)
  • Om de verloren zoon (1988)
  • Beeldvorming om Baruch (1989)
  • Jeremias Meijer Hillesum, 1863/1943 (1989)
  • Als Maggied vergeten (1992)
  • Het traject van een Täg-Esser (1991)
  • De Odyssee van een Joods docent (1992)
  • Prof. Dr. David Cohen (1992)
  • Het joodse boek in vooroorlogs Mokum (1999)

Terug naar boven

 


Herenboerderij in de gemeente Bellingwedde. Foto: J. Bosboom   Jaap Meijer (1912-1993) was een joodse Winschoter die onder het pseudoniem Saul van Messel gedichten in het Gronings schreef. Foto: B. Nienhuis  Het informatiecentrum van de Blauwe Stad. Foto: J. Bosboom   De voormalige strokartonfabriek De Toekomst in Scheemda  In de voormalige synagoge in Winschoten is nu een galerie gevestigd   Winschoten is beroemd om haar rosarium   De oude treinremise in Nieuweschans herbergt nu een bronsgieterij
De geschiedenis als inspiratie voor de toekomst